शितलपाटी

बीपीको सम्झनामा वृक्षरोपण बिहीबार, साउन ७, २०८३ नेपालका प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका अग्रणी नेता तथा पूर्वप्रधानमन्त्री विश्वेश्वरप्रसाद (बीपी) कोइरालाले आफ्नो राजनीतिक जीवनभर लोकतन्त्र, राष्ट्रिय एकता, मानव अधिकार र समाजवादको पक्षमा आवाज उठाए । उनका विचारले आज पनि नेपाली समाजलाई प्रेरित गरिरहेका छन् । वास्तवमा रुख हरियालीको प्रतिक मात्र होइन, यो जीवन, आशा र भविष्यको आधार पनि हो ।

कोरियन भाषा परीक्षाको आवेदन खुल्यो मंगलबार, साउन ५, २०८३ रोजगार अनुमति प्रणाली (इपिएस) अन्तर्गत कोरियन भाषा परीक्षाको आवेदन खुला भएको छ । इपिएस कोरिया शाखालेसूचना जारी गर्दै भाषा परीक्षाका लागि इच्छुक नेपाली नागरिकबाट आवेदन माग गरेको हो । सन् २०२६ का लागि प्रथम चरणको आवेदन यही जुलाई २७ देखि अगस्ट २ सम्म दिन सकिने छ। यसपटक पनि आवेदन अनलाइनमार्फत...

मादल बजाउने सीप सिक्दै पाल्पाका महिला सोमबार, साउन ४, २०८३ जिल्लाका महिलाहरुले उत्साहका साथ मादल बजाउने सीप सिक्न थालेका छन् । विभिन्न स्थानीय तह र सांस्कृतिक संस्थाले सञ्चालन गरेका तालिममा महिलाहरूको उल्लेखनीय सहभागिता देखिएको छ । तालिममा सहभागी महिलाहरूले मादल बजाउने कला सिकेर सांस्कृतिक कार्यक्रम, लोकदोहोरी तथा विभिन्न सामाजिक अवसरमा आफ्नो प्रतिभा प्रस्तुत गर्न थालेका छन् ।

लोप हुँदै साउने संक्रान्तिमा लुतो फाल्ने संस्कृति शुक्रबार, साउन १, २०८३ नेपाली समाजमा एक समय व्यापक रूपमा प्रचलित रहेको ‘लुतो फाल्ने’ परम्परा पछिल्ला वर्षहरूमा विस्तारै लोप हुँदै गएको छ । विशेषगरी सहरीकरण, आधुनिक जीवनशैली, जनचेतनाको वृद्धि र नयाँ पुस्तामा परम्परागत संस्कृतिप्रतिको घट्दो रुचिका कारण यो चलन हराउँदै गएको हो ।

काँग्रेस–एमाले गठबन्धन संकटमा बिहीबार, असार ३२, २०८३ प्रदेश सरकारमा सत्ता साझेदारी गरिरहेका नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमालेबीचको सहकार्य संकटमा परेको छ । दुई वर्षअघि दुई दलबिच भएको ७ बुँदे सहमतिको पालना हुन नसक्दा प्रदेशको गठबन्धन संकटमा परेको हो ।

पाल्पामा माओवादी नेताहरुको ‘कृषि क्रान्ति’ बुधबार, असार ३१, २०८३ सुन्दै आश्चर्य लाग्न सक्छ कुनै समय युद्धका हतियार सहित सशस्त्र जनयुद्धमा होमिएका माओवादी नेताहरु खेती किसानीमा लागेका छन् भन्दा । तर, परिस्थिति फेरिएको छ । हिजोका ती माओवादी योद्धाहरु अहिले युद्धका हतियार होइन, किसानी औजारका साथ कृषि क्रान्तिको अभियानमा लागेका छन् ।

कालीगण्डकी करिडोर : सडकसँगै बदलिएको जनजीवन बिहीबार, असार २५, २०८३ यहाँको रम्भा गाउँपालिका–१ अर्सदीका ६८ वर्षीय जगन्नाथ अर्याललाई छ घण्टा लगाएर तानसेन पुगेको याद ताजै छ । स्कुल पढ्दा पैदलै हिँडेर सदरमुकाम तानसेन गएको उनी सम्झन्छन् ।

ताल्चा लागेका घर, एक्लिएका बूढापाका बुधबार, असार २४, २०८३ गाउँका अधिकांश घरमा अहिले ताल्चा झुण्डिएका छन् । रोजगारी, अध्ययन र पेसा व्यवसायको खोजीमा युवापुस्ता सहर तथा विदेशतिर जान थालेपछि यहाँका कतिपय गाउँका बस्ती सुनसान जस्तै देखिन्छन् ।

गुञ्जिन छाडे ‘असारे भाका’ शुक्रबार, असार १९, २०८३ असार महिना ‘माना रोपेर मुरी उब्जाउने समय’ हो । असार १५ सँगै किसान रोपाइँमा जुटिरहेका छन् । तर पहिला जस्तो रोपाइँमा असारे भाकाको रौनक भने छैन । “असारको मध्य भए पनि खेतमा असारे भाकाको कुनै रौनक छैन्”, पाल्पाको तिनाउ गाउँपालिकाकी सङ्गीता सारुले भनिन्, “रोपाइँमा असारे गीतहरू पनि गाइन छाड्यो ।”...

पाल्पाबाट छ वर्षयताकै उच्च दालचिनी भारत निर्यात शुक्रबार, असार १९, २०८३ चालु आर्थिक वर्षमा छ वर्षयताकै उच्च परिमाणमा दालचिनी भारत निर्यात भएको छ । डिभिजन वन कार्यालय, पाल्पाका अनुसार आवमा तीन लाख ४७ हजार ९६९ किलो दालचिनी भारत निकासी भएको थियो ।

किसानको रोजाइ बदलिँदै : डिएपी मलको माग बढ्यो, युरियाको खपत घट्यो शुक्रबार, असार १९, २०८३ अन्नबालीमा अध्याधिक मात्रमा युरिया मलको प्रयोग हुँदै आएकोमा पछिल्लो समय पाल्पाका किसानहरुले डिएपी (डाइ–अमोनियम फस्फेट) मलको प्रयोग बढाएका छन् । धान रोपाइँको सिजन सुरु भएको र यो समयमा डिएपीले बिरुवाको प्रारम्भिक वृद्धि र जराको विकासमा राम्रो प्रभाव पार्ने भएकाले किसानहरुले यसको प्रयोग बढाउँदै लगेका हुन् ।

पाल्पामा हराउँदै ‘असारे भाका’ मंगलबार, असार १६, २०८३ तानसेन दमकडाकी ७० वर्षीया भुनु नेपाललाई अहिले धान रोप्दै गाउने गरेका असारभाकाको याद आउँछ । उनी आफैंलाई पनि नाच्ने, गाउने र रमाइलो गर्ने गरेको सम्झना ताजै छ । “उहिले मनोरञ्जनका साधन केही थिएनन्,” उनले भन्नुभयो, “त्यही भएर केटाकेटी, अधवैंसे, बूढापाका सबै यस्तै गीत गाएर रमाइलो गर्थे ।”