शितलपाटी

मानव अन्तरिक्ष विमान दिवसको औचित्य आइतबार, चैत २९, २०८२ हरेक वर्ष आज कै दिन अर्थात् अप्रिल १२ तारिखमा अन्तर्राष्ट्रिय मानव अन्तरिक्ष विमान दिवस नेपालमा पनि विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ । सन् १९६१ अप्रिल १२ मा रसियाको स्पेस वैज्ञानिक युरी गागारिनले पहिलो मानव अन्तरिक्ष उडान गरेको स्मरणमा आजका दिनलाई अन्तर्राष्ट्रिय मानव अन्तरिक्ष उडान भएको दिनका रूपमा लिइन्छ ।

अनावश्यक आयातलाई नियन्त्रण गर शनिबार, चैत २८, २०८२ नेपालमा सधैजसो आयात बढ्दो नै रहने गरेको । यो सकरात्मक पक्ष भने पक्कै हैन । आयाततर्फ सबैभन्दा ठूलो हिस्सा पेट्रोलियम पदार्थ तथा इन्धनको छ ।

विषादी तरकारीको जोखिम नियन्त्रण गर शुक्रबार, चैत २७, २०८२ नेपालमा सबैभन्दा बढी तरकारीमा विषादीको प्रयोग हुँदै आएको छ । देशभर व्यावसायिक तरकारी खेतीसँगै रासायनिक विषादीको प्रयोग बढेको छ ।

नयाँ सरकार र तानसेनको अपेक्षा बिहीबार, चैत २६, २०८२ ऐतिहासिक, पौराणिक तथा पुरातात्विक महत्वका अनेकौँ सम्पदाहरूले भरिएको तानसेन नगर पाल्पाको सदरमुकामको रूपमा समेत रहेको नेपालकै पुराना मध्येको एक नगरपालिका हो ।

प्राकृतिक सम्पदा संरक्षण गरौं बिहीबार, चैत २६, २०८२ हिमाल, नदी, ताल, झरना, राष्ट्रिय निकुञ्ज, वन्यजन्तु आरक्ष, खोला तथा वनजङ्गल नै नेपालका प्राकृतिक सम्पदाहरू हुन् । ऐतिहासिक, धार्मिक र सांस्कृतिक सम्पदाले नेपाल विश्वमा छुट्टै पहिचान बनाउन सफल भएको छ ।

दुई दिनको बिदा : कति व्यवहारिक ? बुधबार, चैत २५, २०८२ वर्तमान सरकारले हप्तामा दुई दिन बिदा दिने निर्णय गरेको छ । आइतबार बसेको मन्त्रीपरिषद्को बैठकले गरेको निर्णय कार्यान्वयनमा आइसकेको छ । साविकमा सातामा शनिबार मात्र बिदा हुने गरेकोमा अब आइतबार थपिएको छ । पहिलो नजरमा यो निर्णय आकर्षक, कर्मचारीमैत्री र आधुनिक कार्य–संस्कृतिसँग मेल खानेजस्तो देखिन्छ ।

विश्व स्वास्थ्य दिवस र यसको सार्थकता मंगलबार, चैत २४, २०८२ विश्व स्वास्थ्य दिवस हरेक वर्ष अप्रिल ७ मा मनाइने विश्वव्यापी स्वास्थ्य सचेतना दिवस हो । सन् १९४८ मा विश्व स्वास्थ्य सङ्गठनको स्थापना भएको दिन र विश्वभरका मानिसहरूले सामना गरिरहेका महत्वपूर्ण स्वास्थ्य समस्याहरूको बारेमा चेतना जगाउन यो दिवस मनाइन्छ ।

मिडियामाथिको प्रहार तुरुन्त सच्याऊ सोमबार, चैत २३, २०८२ सरकारले सार्वजनिक निकायका विज्ञापन सरकारी मिडियामा मात्र प्रकाशन प्रसारण गर्न पाउने निर्णय गरेपछि सर्वत्र विरोध सुरु भएको छ । यो निर्णयका कारण देशभर सञ्चालित निजी क्षेत्रका मिडियाहरू धरासायी बन्ने चिन्ता व्यक्त भएको छ । सरकारको यो कदम ‘पुरातन र संकुचित’ सोचको उपज हो ।

डढेलो लाग्न नदिन पूर्व तयारी गरौं आइतबार, चैत २२, २०८२ गर्मीयाम सुरु भएसँगै वन क्षेत्रमा डढेलो लाग्ने जोखिम बढ्ने गर्दछ । चैत र वैशाख महिनामा वन क्षेत्रमा धेरै डढेलो लाग्दा वन वन्यजन्तु, तिनका वासस्थान र जैविक विविधतालाई असर गर्ने गरेको छ । विगतका दृष्टान्तबाट पनि डढेलो कुन समयमा लाग्छ र कहाँ–कहाँ बढी प्रभाव पार्छ भन्ने अनुमान गर्न सहज भएको छ ...

विश्व द्वन्द्वको छायाँमा नेपालको अर्थतन्त्र र समाजमा बढ्दो असर शनिबार, चैत २१, २०८२ विश्वका विभिन्न भू–राजनीतिक क्षेत्रमा भइरहेका युद्ध र द्वन्द्वले आजको अन्तरनिर्भर विश्वमा व्यापक आर्थिक र सामाजिक प्रभाव पारिरहेका छन् । यस्ता द्वन्द्वको असर प्रत्यक्ष रूपमा युद्धरत देशमा देखिए पनि यसको तरङ्ग प्रभाव नेपालजस्ता विकासोन्मुख र आयात–निर्भर राष्ट्रहरूमा अझ गहिरो रूपमा महसुस हुन्छ ।

छानबिन निष्पक्ष होस् शुक्रबार, चैत २०, २०८२ वर्तमान सरकारले २०४८ सालयता सार्वजनिक पदमा बसेका विभिन्न राजनीतिक दलका नेता तथा उच्चपदस्थ व्यक्तिको सम्पत्ति छानबिन गर्ने गरी काम अगाडि बढाएको छ । अनुसन्धानको लागि १५ दिनभित्र अधिकारसम्पन्न छानबिन समिति गठन गर्ने तयारीमा सरकार जुटेको छ ।

अटिजम जागरुकता दिवस र यसको सार्थकता बिहीबार, चैत १९, २०८२ विश्व ‘अटिजम’ जागरुकता दिवस आज नेपालसहित विश्वभर विभिन्न सचेतनामूलक कार्यक्रम गरी मनाइँदै छ । संयुक्त राष्ट्रसङ्घको आह्वानमा सन् २००७ देखि यो दिवस मनाउन थालिएको हो । अटिजम भएका व्यक्तिको मानवअधिकार, मौलिक स्वतन्त्रताको उपभोग सुनिश्चित गर्न समाजका सबै वर्गले सघाउनुपर्ने मान्यताका साथ दिवस मनाउन थालिएको पाइन्छ ।