Shittalpati
संस्कृति र सद्भावको प्रतीक घटस्थापना

नेपालीहरूको महान् पर्व बडादसैं अर्थात् नवरात्र आजबाट सुरु भएको छ । नवरात्रको पहिलो दिन आज घर–घरमा घटस्थापना अर्थात् जमरा राख्ने गरिन्छ । धार्मिक, सांस्कृतिक तथा सामाजिक महत्व बोकेको घटस्थापना नेपाली समाजको मौलिक परम्परा र आस्थाको प्रतीक हो । आश्विन शुक्ल प्रतिपदाका दिन मनाइने यस पर्वमा घर–घरमा विधिपूर्वक कलश स्थापना गरी जमरा राख्ने परम्परा छ । यस दिनदेखि सुरु हुने नवरात्रभरि देवी दुर्गाको पूजा–आराधना गरिन्छ ।

घटस्थापनाले नेपाली समाजमा धार्मिक विश्वास, पारिवारिक एकता र सांस्कृतिक निरन्तरताको सन्देश प्रवाह गर्दछ । घटस्थापना केवल धार्मिक अनुष्ठानमा सीमित पर्व होइन, यो नेपाली मौलिकता र परम्पराको जीवन्त परिचय पनि हो । माटो, जल, अन्न र प्रकृतिलाई महत्व दिँदै जमरा उमार्ने चलनले प्रकृतिप्रतिको सम्मान र कृषि संस्कृतिसँगको हाम्रो सम्बन्धलाई उजागर गर्छ । यस पर्वले नयाँ ऊर्जा, आशा, सकारात्मक सोच र असत्यमाथि सत्यको विजयको कामना गर्न प्रेरित गर्दछ । वर्तमान समयमा आधुनिकीकरण र व्यस्त जीवनशैलीका कारण कतिपय मौलिक परम्परा ओझेलमा पर्ने जोखिम बढेको छ । यस्तो अवस्थामा घटस्थापनाजस्ता सांस्कृतिक पर्वको महत्व नयाँ पुस्तालाई बुझाउनु आवश्यक छ । धर्म र संस्कृतिका नाममा हुने अनावश्यक खर्च, देखावटी प्रतिस्पर्धा तथा सामाजिक विभेदलाई निरुत्साहित गर्दै पर्वलाई सरल, सभ्य र अर्थपूर्ण रूपमा मनाउनुपर्छ । चाडपर्वको वास्तविक सुन्दरता महँगा सजावट र तडकभडकमा होइन, आपसी प्रेम, सद्भाव, सहयोग र मानवीय संवेदनामा निहित हुन्छ । त्यसैगरी, घटस्थापनाले समाजमा रहेका विभिन्न जातजाति, भाषा, धर्म र समुदायबीच पारस्परिक सम्मान तथा सहअस्तित्वको भावना विकास गर्न सहयोग पु¥याउनुपर्छ । चाडपर्वले मानिसलाई विभाजित गर्ने होइन, एकताबद्ध बनाउने काम गर्नुपर्छ । विपन्न, असहाय तथा आर्थिक कठिनाइमा रहेका व्यक्तिहरूलाई सहयोग गर्दै खुसी बाँड्न सके मात्रै पर्वको सामाजिक महत्व सार्थक बन्न सक्छ ।

अन्ततः घटस्थापना हाम्रो धार्मिक आस्था, सांस्कृतिक पहिचान र सामाजिक एकताको महत्वपूर्ण आधार हो । यस पर्वको अवसरमा हामीले आफ्ना मौलिक परम्पराको संरक्षण गर्दै सकारात्मक सोच, नैतिक आचरण र सामाजिक उत्तरदायित्वलाई आत्मसात् गर्नुपर्छ । घटस्थापनाले प्रत्येक नेपालीको जीवनमा सुख, शान्ति, समृद्धि र सद्भाव ल्याओस् । परम्पराको संरक्षणसँगै सभ्य, समतामूलक र एकताबद्ध समाज निर्माण गर्ने प्रेरणा दिनु नै घटस्थापनाको वास्तविक सन्देश हो ।

प्रकाशित मिति: आइतबार, असोज २५, २०८३
प्रतिक्रिया दिनुहोस्
Weather Update