शितलपाटी

स्वास्थ्यप्रति सचेत बनौँ सोमबार, साउन १८, २०८३ पछिल्ला केही वर्षयता नेपालमा स्वास्थ्य समस्या जटिल बन्दै गएको छ । फैलिँदो नसर्ने रोगहरूका कारण मानव स्वास्थ्य नटिल बन्दै गएको छ । अस्वस्थ जीवनशैली, प्रदूषण, असन्तुलित खानपान, सरुवा तथा नसर्ने रोगको बढ्दो जोखिमका कारण स्वास्थ्य सुरक्षा चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको हो ।

सामाजिक सद्भाव कायम राखौं आइतबार, साउन १७, २०८३ सुनसरीको देवानगन्जमा गत आइतबार भएको दुईपक्षीय झडपले विकराल रुप लिएको छ । उक्त घटनामा तीन जनाले अकालकै ज्यान गुमाएका छन् भने कैयौं घाइते भएका छन् । यो अत्यन्त दुःखद् हो । यो नहुनुपर्ने घटना भएको हो । सानो विवादले ठूलो रूप लिनसक्छ भन्ने अनुमान गरेर आवश्यक सुरक्षा व्यवस्था, स्थानीय समुदायसँग...

स्वस्थ भविष्यको आधार स्तनपान सप्ताह बन्न सकोस् शनिबार, साउन १६, २०८३ विश्व स्तनपान सप्ताह आजदेखि नेपालमा पनि विविध कार्यक्रमको आयोजना गरी देशव्यापीरूपमा मनाइँदै छ । यो दिवस हरेक वर्ष अगस्ट १ देखि ७ सम्म सप्ताहव्यापीरूपमा मनाइन्छ । यो सप्ताहको मुख्य उद्देश्य स्तनपान र यसको महत्वका बारेमा जनचेतना फैलाउनु, वकालत गर्नु र प्रभावकारी ढंगले आमाहरुको स्तनपान गर्ने बानी–व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउनु हो ।

साउन १५ र खिर खाने परम्परा शुक्रबार, साउन १५, २०८३ नेपाली समाजमा साउन १५ लाई “खिर खाने दिन” का रूपमा विशेष महत्वका साथ मनाइन्छ । वर्षायामको मध्य समयमा पर्ने यस दिन परिवारका सदस्यहरू एकै ठाउँमा बसेर खीर खाने परम्पराले नेपाली संस्कृतिको मौलिकता, पारिवारिक सद्भाव र सामाजिक एकताको सन्देश दिन्छ ।

बाघ संरक्षणमा चुनौती बिहीबार, साउन १४, २०८३ बाघ स्वस्थ पारिस्थिकीय प्रणालीको सूचक र प्राकृतिक खाद्य शृङ्खलाको उच्च तहमा रहेको महत्वपूर्ण प्रजाति हो । यसलाई जगंलको राजा पनि भन्ने गरिन्छ । जैविक विविधता संरक्षणका क्षेत्रमा बाघको महत्वपूर्ण भूमिका रहने गर्दछ ।

गुरूको सम्मान गरौं बुधबार, साउन १३, २०८३ गुरूप्रति श्रद्धाभाव प्रकट गरी आज गुरु पूर्णिमा मनाइँदै छ । वैदिक धर्मग्रन्थ महाभारतकारचयिता वेद व्यासको जन्मजयन्तीका अवसरमा वैदिक कालदेखि नै मनाउने गरिएको व्यास जयन्तीलाई गुरु पूर्णिमाका रूपमा लिने गरिएको छ । आफूलाई शिक्षा प्रदान गर्ने गुरुको सम्मानमा शिष्यहरूले विभिन्न मिष्ठान्न भोजनका साथ श्रद्धाभाव प्रकट गर्ने परम्परा रही आएको र गुरुलाई...

हेपाटाइटिस दिवसको सन्दर्भ मंगलबार, साउन १२, २०८३ हरेक वर्ष जुलाई २८ लाई संयुक्त राष्ट्रसंघको आह्वानमा विश्वभर हेपाटाइटिस दिवसको रुपमा मनाउने गरिन्छ । आज हेपाटाइटिस बीको जीवाणु पत्ता लगाएका डा.बराक स्यामुयल ब्लुम्बर्गको जन्मदिन पनि हो । यही अवसर पारेर हरेक वर्ष जुलाई २८ लाई विश्व हेपाटाइटिस दिवसका रूपमा मनाउने गरिन्छ ।

बर्खासँगै रोगको जोखिम सोमबार, साउन ११, २०८३ बर्खाको समयमा जताततै हराभरा हुने, खेतबारीमा नयाँ आशा जगाउने र पानीका स्रोतहरू बढ्ने गर्दछ । तर यही मौसमसँगै विभिन्न संक्रामक रोगहरूको जोखिम पनि उल्लेखनीय रूपमा बढ्ने गर्छ । वर्षाका कारण हुने दूषित खानेपानी, फोहोर व्यवस्थापनको कमजोरी तथा लामखुट्टेको वृद्धि जस्ता कारणले डेंगु, मलेरिया, हैजा, झाडापखाला, टाइफाइड, हेपाटाइटिस ए र इ...

जलन उपचार केन्द्र बनाउन ढिला नगर आइतबार, साउन १०, २०८३ सामन्यतयाः आगोको ज्वाला, तातो झोल पदार्थ, तातो वस्तुको सम्पर्कबाट हुने पोलाई, विद्युतीय झट्का र रसायनिक पदार्थ छोइएर हुने चोटहरुलाई ‘जलन’ भन्ने गरिन्छ । मुलुकमा हरेक वर्ष हजारौँ मानिस आगलागी, ग्यास विस्फोट, विद्युत् सर्ट, तातो पानी वा तेलका कारण जलनको सिकार हुने गरेका छन् ।

तुलसी रोप्ने परम्परा र यसको महत्व शनिबार, साउन ९, २०८३ तुलसी प्राकृतिक, पवित्र तथा बास्नादार वनस्पति हो । यसले सबैभन्दा बढी अक्सिजन फ्याँक्ने गर्दछ । हिन्दु धर्मावलम्बीहरूको घरको आँगनमा सानो मन्दिर (मठ) बनाई तुलसी रोप्ने गरिन्छ । तुलसीमा एन्टी अक्सिडेन्ट भएकाले घरआँगनमा रोपेको तुलसीले घरवरिपरि वातावरण स्वच्छ रहने र हावामा भएका आँखाले देख्न नसकिने कीटाणुसमेत नष्ट गर्न मद्दत गदर्छ ।

साइबर सुरक्षाका चुनौती शुक्रबार, साउन ८, २०८३ पछिल्लो समय सूचना प्रविधिको तीव्र विकास हुँदै गएको छ । डिजिटल युगमा प्रविधिको तीव्र विकास र इन्टरनेटको व्यापक प्रयोग हुनु स्वाभाविकै हो । जसले मानिसको दैनिक जीवनलाई सजिलो र प्रभावकारी बनाएको छ । बैंकिङ, शिक्षा, स्वास्थ्य, व्यापार तथा सरकारी सेवासमेत डिजिटल माध्यमबाट सञ्चालन हुन थालेका छन् ।

बीपी र पुष्पलालको प्रेरणा बिहीबार, साउन ७, २०८३ नेपालको राजनीतिक इतिहासमा दुई महान् व्यक्तित्व—बीपी कोइराला र पुष्पलाल श्रेष्ठ—राष्ट्र, लोकतन्त्र, सामाजिक न्याय तथा जनहितप्रतिको आफ्नो समर्पणका कारण सधैं स्मरणीय छन् । विचारधारागत रूपमा फरक राजनीतिक धारमा रहे पनि दुवै नेताको साझा उद्देश्य नेपाली जनताको अधिकार, स्वतन्त्रता र समृद्ध नेपाल निर्माण थियो । आजको परिवर्तित राजनीतिक परिवेशमा उनीहरूका आदर्श र...