नेवार समुदाय विश्वभर छरिएर रहेका छन् । यो समुदाय भाषा–संस्कृति तथा सम्पदामा समृद्ध मानिन्छ । यसैको संरक्षण र जातीय एकताका लागि आज विश्व नेवाः दिवस विभिन्न कार्यक्रमका साथ मनाइँदै छ । नेवार समुदाय भाषा, कला, संस्कृति र सम्पदामा समृद्ध मानिन्छ । तर, पछिल्लो समय यसमा विस्तारै ह्रास आउन थालेको पाइन्छ । यस दिवसले नेवार समुदायको ऐतिहासिक योगदानप्रति सम्मान प्रकट गर्ने अवसर प्रदान गर्दछ । यसले नेवार सभ्यता, भाषा, कला, वास्तुकला र परम्परागत ज्ञानलाई संरक्षण र प्रवद्र्धन गर्न प्रेरित गर्दछ । काठमाडौं उपत्यकाको मौलिक पहिचान निर्माणमा नेवार समुदायको भूमिका अतुलनीय रहिआएको छ, जसले सम्पूर्ण नेपाली समाजलाई सांस्कृतिक रूपमा समृद्ध बनाएको छ ।

नेवार समुदायले विकास गरेको समृद्ध संस्कृतिले केवल एउटा जातीय समूहलाई मात्र होइन, समग्र राष्ट्रलाई नै चिनाउने काम गरेको छ । परम्परागत जात्रा, भोज, कला र हस्तकला मार्फत उनीहरूले सामाजिक एकता, सहअस्तित्व र सहिष्णुताको सन्देश दिएका छन् । तर आधुनिकताको तीव्र प्रभावसँगै यस्ता मौलिक परम्पराहरू ओझेलमा पर्ने खतरा बढ्दै गएको देखिन्छ । नयाँ पुस्तामा भाषा र संस्कृतिप्रति आकर्षण घट्नु चिन्ताको विषय हो । त्यस कारण जुन रुपमा काम हुनपर्ने हो, त्यसरी हुन सकेको पाईदैन । संस्कृति संरक्षणका लागि विश्व नेवाः दिवस केवल उत्सवमा सीमित नरही आत्ममूल्यांकनको अवसर बन्नुपर्छ । हामीले नेवार समुदायका योगदानलाई सम्मान गर्दै तिनको भाषा, संस्कृति र पहिचान जोगाउने दायित्व साझा रूपमा वहन गर्न आवश्यक छ । विद्यालय तहदेखि नै स्थानीय संस्कृति सम्बन्धी शिक्षालाई प्राथमिकता दिनु, समुदायस्तरमा सांस्कृतिक गतिविधिहरूलाई प्रोत्साहन गर्नु र राज्यले संरक्षणका लागि ठोस नीति अवलम्बन गर्नु आजको आवश्यकता हो । नेपाली समाजमा देखा परेका विविधतामा एकता नेपालको मूल शक्ति हो । नेवार समुदायको पहिचान जोगाउनु भनेको हाम्रो साझा सम्पदा संरक्षण गर्नु हो । विश्व नेवाः दिवसले यही सन्देशलाई सशक्त रूपमा अघि बढाउने अपेक्षा गरिन्छ ।