पाल्पा, बडादशैको अन्तिम दिन सोमबार कोजाग्ररत पूर्णिमाको दिन पाल्पाका कोतघर र देवी मन्दिरहरुमा वाख्यै हो भन्दै तरवार नचाउँदै  सराय नाँच निकालिएको छ । यस बर्षको विजया दशमीको पूर्णिमा तिथी दुई दिन परेकोले सोमबार अन्तिम दिन सबै देवीका मन्दिरहरुमा पुजाआजा गरी सराय निकाली यस बर्षको दशैलाई विदा गरिएको छ ।  देवी भगवती दुर्गाले राक्षस, असुरहरुलाई  तरवारको प्रयोग गरी  बध गरी विजय प्राप्त गरेको  सम्झना स्वरुप  पाल्पाका गाउँ गाउँमा  वाख्खै हो भन्दै तरवार नाँच देखाइएको हो ।  

बडा दशैको अवसरमा देवी भगवती मन्दिरहरुमा खेलिने तरवार नाँच निकै प्रचलित हँुदै आए पनि नयाँ पुस्तमा हस्तान्तरण नहुँदा लोप हुने अवस्थामा पुगेको छ ।  पाल्पाका प्रत्येक देवी, भगवती मन्दिरहरुमा निकालिने वाख्यै सराय नाँच तानसेनको लिपिन्देवी मन्दिर, बौघागुम्वा, छहराको कटौजेपानी, लगायतका मन्दिरमा प्रदर्शन गरिएको छ ।

विगतका समयमा मनोरञ्जनका साधन नभएकाले यस्ता नाँचहरु मनोरञ्जनमा मानिसको ध्यान केन्द्रित भएपनि आजकल सामाजिक सञ्जालको कारण संस्कृति लोप हुने अवस्थामा पुगेको बुढापाका बताउछन् । यसैगरी लिपन्देवीमा पाका, युवा तथा महिलाहरुले  सामुहिक,  र एकल रुपमा  तरवार नचाएका थिए ।  निकै जोखिम, खतरापुर्ण खेलको रुपमा तरवार नाँचलाई लिने गरिन्छ । होसियारी नअपनाएमा तरवार नचाउने देखि दर्शकहरुको ज्यान समेत जान सक्ने भएकोले निकै लामो अभ्यास पछि मात्र तरवार नचाउने मन्दिरका पुजारीहरुले बताउने गरेका छन् ।