हरेक वर्ष मार्च २१ मा मनाइने विश्व कविता दिवसले मानव जीवनमा कविताको महत्त्वलाई पुनः स्मरण गराउने अवसर प्रदान गर्छ । कविताले केवल शब्दहरूको सजावट मात्र होइन, भावनाको गहिराइ, अनुभूतिको तीव्रता र समयको साक्षी बन्ने क्षमता बोकेको हुन्छ । जब समाज अन्योल, अन्याय वा संक्रमणको चरणमा हुन्छ, त्यतिबेला कविताले नै मानिसका मनका आवाजलाई अभिव्यक्त गर्ने माध्यम बन्छ ।

नेपालजस्तो विविध भाषा, संस्कृति र भौगोलिक विशेषता भएको देशमा कविताको परम्परा अझै समृद्ध र जीवित छ । लोकगीतदेखि आधुनिक कवितासम्म, हाम्रा सिर्जनाहरूले समाजका पीडा, संघर्ष र आशालाई शब्दमा उतारिरहेका छन् । कविताले इतिहासका घटनाहरूलाई मात्र होइन, जनताको चेतनालाई पनि दिशा दिने काम गरेको छ । आजको डिजिटल युगमा, सामाजिक सञ्जाल र प्रविधिको तीव्र विकासले कवितालाई नयाँ स्वरूप र पहुँच दिएको छ । युवापुस्ताले आफ्ना अनुभूति र विचारहरू छोटा कवितामार्फत सार्वजनिक गरिरहेका छन्। यसले सृजनशीलताको विस्तार त गरिरहेको छ, तर गुणस्तर र गहिराइको सवाल पनि उठाएको छ । त्यसैले, सिर्जनात्मक स्वतन्त्रतासँगै उत्तरदायित्व पनि उत्तिकै आवश्यक देखिन्छ । कविता केवल साहित्यिक अभ्यास होइन, सामाजिक परिवर्तनको एउटा सशक्त माध्यम पनि हो । अन्याय, विभेद र असमानताको विरुद्ध आवाज उठाउन कविताले महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको इतिहास छ । आज पनि, जब समाज विभिन्न चुनौतीसँग जुधिरहेको छ, कविताले सचेतना र प्रेरणा दिन सक्छ । विश्व कविता दिवसको सन्दर्भमा, हामीले कवितालाई केवल उत्सवको विषय नबनाई, दैनिक जीवनसँग जोड्ने प्रयास गर्नुपर्छ । विद्यालयदेखि सार्वजनिक मञ्चसम्म, कविताको अभ्यास र सम्मान बढाउन आवश्यक छ। नयाँ प्रतिभालाई प्रोत्साहन गर्दै, पुराना सिर्जनाहरूको संरक्षण गर्नु पनि उत्तिकै महत्वपूर्ण छ । अन्ततः, कविता मानव आत्माको अभिव्यक्ति हो—जसले हामीलाई सोच्न, महसुस गर्न र परिवर्तनका लागि प्रेरित गर्छ । यस दिवसले हामी सबैलाई कविताप्रति थप संवेदनशील र उत्तरदायी बन्न प्रेरणा दिन सकोस् ।